Skip to main content

Kinh Bắc – Wikipedia tiếng Việt



Vị trí xứ Kinh Bắc (màu xanh lá cây) trong tứ xứ vòng quanh Thăng Long

Kinh Bắc (chữ Hán: 京北) là tên một địa danh cũ ở phía bắc Việt Nam, bao gồm toàn bộ ranh giới 2 tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh và một phần nhỏ các tỉnh thành lân cận là Hà Nội (toàn bộ khu vực phía bắc sông Hồng là: Gia Lâm, Long Biên, Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn); Hưng Yên (Văn Giang, Văn Lâm) và Lạng Sơn (Hữu Lũng).

Năm Canh Tuất, 1490, vua Lê Thánh Tông cho định lại bản đồ cả nước, gồm 13 (đạo) xứ thừa tuyên (sau gọi là xứ, từ triều Tây Sơn tới đầu triều Nguyễn đổi sang gọi là trấn). Đến đây mới xuất hiện tên gọi các trấn (xứ), từ Nghệ An trở ra Bắc gồm: (trấn) xứ Kinh Bắc (còn gọi là xứ Bắc), xứ Sơn Nam (trấn Sơn Nam Thượng, trấn Sơn Nam Hạ), Xứ Đông (trấn Hải Dương), Xứ Đoài (trấn Sơn Tây), trấn Hưng Hóa, trấn Cao Bằng, trấn An Quảng (Yên Quảng), xứ Thái Nguyên, xứ Lạng Sơn, xứ Tuyên Quang, phủ Hoài Đức (Thăng Long), đạo Thanh Bình, nội trấn Thanh Hoa, trấn Nghệ An. Tuy nhiên, tới thời vua Gia Long nhà Nguyễn, Kinh Bắc vẫn được gọi là xứ (xứ Kinh Bắc) thuộc Bắc thành tổng trấn[1]. Theo đó:

Trấn Kinh Bắc xưa gồm 4 phủ (20 huyện).
Cụ thể, đó là các phủ và huyện sau:


  • Phủ Bắc Hà gồm 4 huyện: Tân Phúc (Sóc Sơn), Kim Hoa (nay gồm Mê Linh, Đông Anh, Sóc Sơn của Hà Nội, thị xã Phúc Yên của Vĩnh Phúc), Hiệp Hoà, Việt Yên (Bắc Giang.

  • Phủ Lạng Giang gồm 6 huyện: Phượng Nhãn (Lạng Giang), Yên Dũng, Bảo Lộc, Yên Thế, Lục Ngạn (đều thuộc Bắc Giang) và Hữu Lũng (thuộc tỉnh Lạng Sơn).

  • Phủ Thuận An gồm 5 huyện:Gia Lâm (Hà Nội), Siêu Loại (Thuận Thành - Bắc Ninh), Văn Giang, Văn Lâm (Hưng Yên), Gia Bình, Lương Tài (Bắc Ninh).

  • Phủ Từ Sơn gồm 5 huyện của Bắc Ninh: Đông Ngàn (thị xã Từ Sơn hiện nay), Yên Phong, Tiên Du, Quế Dương, Võ Giàng. (Quế Dương và Võ Giàng nay gộp thành Quế Võ).

Vì trấn lỵ ở Đáp Cầu, huyện Võ Giàng (phía bắc kinh thành), nên Kinh Bắc cũng được gọi là trấn Bắc hay trấn Khảm.

Trên phương tiện truyền thông - thông tin đại chúng, cái tên Kinh Bắc thường được nói kèm với Bắc Ninh như Bắc Ninh - Kinh Bắc nên thường có sự hiểu lầm về địa danh này mặc định chỉ riêng về Bắc Ninh trong khi vùng văn hoá Kinh Bắc khá rộng và bao gồm cả tỉnh Bắc Giang (không phải một phần như một số tài liệu) và một phần Hà Nội, Hưng Yên, Lạng Sơn.





Phủ Bắc Hà[sửa | sửa mã nguồn]


  • Huyện Kim Hoa, nay là huyện Sóc Sơn, Hà Nội

  • Huyện Thiên Phúc

  • Huyện Việt Yên, nay thuộc Bắc Giang

  • Huyện Hiệp Hòa, nay thuộc Bắc Giang

Phủ Lạng Giang[sửa | sửa mã nguồn]


  • Huyện Yên Dũng, nay thuộc bắc Giang

  • Huyện Lục Ngạn, nay thuộc Bắc Giang.

  • Huyện Yên Thế, nay thuộc Bắc Giang

  • Huyện Phượng Nhãn

  • Huyện Hữu Lũng, nay thuộc Lạng Sơn.

  • Huyện Bảo Lộc

Phủ Thuận An[sửa | sửa mã nguồn]


Phủ Từ Sơn[sửa | sửa mã nguồn]


  • Huyện Đông Ngàn, nay là huyện Đông Anh- Hà Nội

  • Huyện Quế Dương, nay thuộc huyên Quế Võ, Bắc Ninh

  • Huyện Tiên Du, nay thuộc Bắc Ninh

  • Huyện Võ Giàng, này thuộc Quế Võ, Bắc Ninh

  • Huyện Yên Phong, nay thuộc Bắc Ninh

Các phủ, huyện của Kinh Bắc ngày nay tương đương với các đơn vị hành chính sau.


  • Bắc Ninh: Toàn bộ 8/8 huyện, thị xã, thành phố. Bắc Ninh, Gia Bình, Lương Tài, Quế Võ, Thuận Thành, Tiên Du, Từ Sơn, Yên Phong.

  • Bắc Giang: Toàn bộ 10/10 huyện, thành phố. Bắc Giang, Lạng Giang, Yên Dũng, Yên Thế, Việt Yên, Tân Yên, Lục Nam, Lục Ngạn, Hiệp Hòa, Sơn Động.

  • Hà Nội: Các quận, huyện phía đông và phía bắc sông Hồng (5 quận, huyện). Long Biên, Gia Lâm, Mê Linh, Đông Anh, Sóc Sơn.

  • Hưng Yên: Các huyện Văn Lâm, Văn Giang

  • Lạng Sơn: Huyện Hữu Lũng

Tổng số có 26 đơn vị cấp huyện.



Ca ngợi khí phách anh hùng và vẻ đẹp của trai gái Kinh Bắc:


"Trai Cầu Vồng Yên Thế - gái Nội Duệ, Cầu Lim"

Ca ngợi 3 làng cổ nhất ở Kinh Bắc:


"Thứ nhất Cổ Bi, thứ nhì Cổ Loa, thứ ba Cổ Pháp"

Xứ Kinh Bắc xưa nổi tiếng với những ngôi chùa cổ. Dân gian miền Bắc có câu: "Cầu Nam - chùa Bắc - đình Đoài" có ý nghĩa ca ngợi xứ Sơn Nam nổi tiếng với những cầu cổ có giá trị như: cầu Đông, cầu Dền ở cố đô Hoa Lư, cầu ngói Phát Diệm (Ninh Bình), cầu ngói chợ Lương (Nam Định); xứ Kinh Bắc nổi tiếng với những ngôi chùa như: chùa Dâu, Chùa Cổ Lũng, chùa Bút Tháp (Bắc Ninh), chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang), chùa Phật Tích (Bắc Ninh); xứ Đoài nổi tiếng với những ngôi đình đẹp như: Đình So, đình Mông Phụ, đình Tây Đằng, đình Chu Quyến (Hà Tây cũ), đình Thổ Tang (Vĩnh Phúc).


Di tích lịch sử, Danh nhân nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]


Kinh Bắc là nơi có 3 kinh đô cổ của Việt Nam gồm: Cổ Loa, Mê Linh và Long Biên. 3 kinh đô cổ này đều ở phía bắc sông Hồng so với trung tâm Hà Nội ngày nay.

Kinh Bắc cùng với xứ Đoài là hai vùng văn hóa cổ nhất so với xứ Sơn Nam và xứ Đông, những vùng văn hóa lâu đời tại Việt Nam. Tại đây có nhiều di tích lịch sử có giá trị như Cổ Loa, đền Sóc, chùa Phật Tích, chùa Dâu, Tây Yên Tử, đền thờ Hai Bà Trưng, di tích khởi nghĩa Yên Thế,...

Quê hương Kinh Bắc có dân ca quan họ và lễ hội Gióng được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang) là di sản tư liệu thế giới.

Danh nhân: Kinh Bắc là nơi phát tích của Vương triều Lý với đức Thái Tổ Lý Công Uẩn, đức Thuỷ Tổ Việt Nam Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ, Phù Đổng Thiên Vương, Ỷ Lan, Lê Văn Thịnh...






  1. ^ Theo cuốn Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19, các trang 21,67.



Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Battle Real Mod Tutorial

How to Mod Battle Real Mod Tutorial. To mod battle Realm, you need 2 tool: 1. hex editor xvi32.zip / or any hex editor you can seach on google/ http://www.mediafire.com/?3qcyhad26ms1sm7 2. h2o extractor : help us extract file .h2o Extension. http://www.mediafire.com/?33b5fubhag42gyh And Tutorial how to mod Battle Ream http://www.mediafire.com/?m6dqgc63n7ecg44 Battle Realm.dat address to mod Battle_Realms_Compiled List.doc Link 2 : http://www.mediafire.com/view/?k9wco76ku0m01vs Battle_Realms_Compiled List.doc Read this forum to know how to mod battle realm basic http://www.mediafire.com/?hzr5y28rny0boam Im not used in making tutorials so please bare with me. For me Battle Realms can be widely modded via two files that if you want to be a modder must understand fully, the first one is of course Battle_Realms_F.exe and its dependant dlls namely the scripts folders that contain all the campaigns scripts, you can change some of the game aspect using Ollydbg ...
1 comment
Read more

nấm chứa psilocybin. - ở Viêt nam

Panaeolus papilionaceus var. papilionaceus, còn được gọi là calosus Agaricus, Panaeolus papilionaceus, Panaeolus campanulatus, Panaeolus retirugis, và Panaeolus sphinctrinus, và thường được gọi là Petticoat mottlegill, là một phổ biến và được phân phối rộng rãi nấm màu nâu bé bỏng mà nguồn cấp dữ liệu trên phân. Nấm Đây là loài Panaeolus.Contents chi [ẩn] 1 Mô tả 2 Môi trường sống và hình thành 3 tính ăn được 4 Gallery 5 Xem thêm 6 Tham khảo 7 Liên kết ngoài [Sửa] Mô tả Cap: 1 - 5 cm trên, obtusely nón, nâu xám, không hygrophanous, trở thành hình chuông trong độ tuổi, tỷ suất lợi nhuận được trang trí với các mảnh vỡ bức màn trắng toothlike một phần khi còn trẻ, da thịt mỏng. Gills: adnate để adnexed gần đông đúc, một hoặc hai tầng mang trung gian, màu xám nhạt, có được một đốm đen, xuất hiện trong độ tuổi, với các cạnh màu trắng. Bào tử: 12 - 18 x 7-10 mm, hình elip, trơn tru, với một lỗ chân lông đỉnh, bào tử in đen. Stipe: 6 - 12 cm bằng 2 - 4 mm, màu xám nâu, sẫm mà...
1 comment
Read more

Giới Thiệu - Makeup Artist NGHIÊM MINH

Tuy chẳng mấy khi có dịp lộ diện trong đám cưới nhưng những người trang điểm cô dâu lại đóng một vai trò vô cùng quan trọng vì chính họ là người làm đẹp cho nhân vât chính trước và trong ngày trọng đại đó. Gương mặt góc cạnh  trở nên bầu bĩnh hơn, đôi môi to dày trông xinh xắn hơn sau trang điểm – đó là thành quả của những chuyên viên  trang điểm. Tâm lý của cô dâu thì lúc nào cũng mong muốn mình là người đẹp nhất, xinh nhất, lộng lẫy và rạng rỡ nhất trong ngày cưới thế nên họ rất hay nôn nóng và lo lắng ở khâu trang điểm. Đã qua rồi cái thời trang điểm đám cưới thật đậm để trở nên nổi bật. Xu hướng của các cô dâu hiện đại bây giờ là trang điểm sao cho đẹp nhưng vẫn tự nhiên để “khi lên ảnh người ta vẫn còn nhận ra đấy là mình!” Với nhiều kênh thông tin như hiện nay, trào lưu trang điểm cưới ở Việt Nam cũng được cập nhật so với thế giới. Việc làm trang điểm cô dâu là nghề làm dâu trăm họ, “thượng đế” mỗi người mỗi tính. Có khách hàng bảo, trang điểm cho tôi thế nào cũng đượ...
Post a Comment
Read more